Swollen Head Syndrome

Etken: Paramyxovirus grubuna dahil bir Pneumovirustur. Zarflı bir virustur.

Semptomlar: Özellikle 4-6 haftalık broilerlerde olmak üzere damızlık ve yumurtacı tavuklarda, Hindilerde görülür. Peri ve infraorbital sinüslerde şişkinlik, tortikollis, opistotonus ve inkoordinasyonla karakterize, akut seyirli bir hastalıktır. Her yaştaki damızlık ve yumurtacı tavuklarda, Hindilerde görülebilen bu hastalık, özellikle yumurtlama döneminin başlangıcında ve 4-6 haftalık broilerlerde görülür. Hastalıkta ilk semptom burun akıntısı ve aksırıktır. Kafada ödem vardır. Tortikollis gibi sinirsel bozukluklar görülür. Bakteriyel komplikasyonlar olursa mortalite %20 ya kadar çıkabilir.

Aspergillosis

Tanım: Aspergillosis, tavuk ve hindilerin güç solunum, akciğerde nodüller, değişken ölüm ve büyüme geriliği ile karakterize, septik veya toxik durum gösterebilen fungal bir hastalığıdır.

Perozis - Tendon Kayması

Tanım: Perozis kanatlıların topuk ekleminin bir deformasyonudur.

Sebepler: Perozis yetersiz beslenme sonucu oluşabilir. Özellikle mangenez, kolin, biotin, folik asit, niasin ve pridoxin yetersizliği hastalığı oluşturan sebeplerin başında gelir. Broiler ve ticari hindiler başta olmak üzere bütün kanatlı hayvanlar hastalığa karşı duyarlıdır.

Hayvanlarımızı Hastalıklardan Nasıl Koruruz.

Hayvanlarımız çoğu zaman hastalanıyor ve antibiyotiklere sarılıyoruz. Ancak Antibiyotik kullanımı sanıldığı kadar da iyi bir şey değil. Dünya Sağlık örgütü (WHO) açıkçası bas bas bağırıyor Antibiyotik kullanımını azaltın ve hastalıklar için hijyen ve aşı ya yönelin diye. Sürekli sosyal medyadan ve bana gelen mesajlardan görüyorum ki hayvanlarınız hastalanıyor. Antibiyotik tedavisi uygulanıyor ve bir süre sonra hastalıklar tekrarlıyor hatta hayvanlar ölüyor. ve birçok para ilaçlara harcanıyor. işte bunlar önceden alınmamış tedbirlerin sonucu aslında. Hayvanlarınızı korumanın birçok basit yolu var aslında, bu yazımda bunlara değinmek istiyorum biraz.

Koksidiyoz - Kanlı ishal

ETKEN :

Kanatlıların barsaklarında yerleşen bir parazittir sebebi. Bunlara Eimeria denir. İşte hastalığı bu Eimerialar yapıyor. Koksidiyoz, bir kümese girdiğinde hayvanları kırar geçirir. Korkunç bir salgın yapar, çok sayıda ölüme yol açar. 
Genç hayvanlar daha hassastır. 4-6 haftalık olanlar bu hastalıktan çok etkilenirler. 

İnfeksiyöz Laringotrahitis (ILT)

Etken :
Herpes grubundan Laringotracheitis virusudur.ILT tavuk ve sülünlerin çoğunlukla larinks ve üst solunum yollarında değişik derecede belirti gösteren çok bulaşıcı viral bir hastalığıdır.

Hastalığın seyri ve semptomlar:
LT genellikle 5 haftalıktan büyük tavuklarda görülür,fakat 3 haftalıklarda da görüldüğü olmuştur.Klinik belirtiler genellikle erişkinlerde görülür.Hastalık perakut,akut,subakut ve kronik formda seyredebilir. Perakut formda mortalite %50 - 70 arasında değişir. Nefes alıp vermede zorluk vardır. Nefes almada hırıltı görülür. Ağız ve burunla kanlı eksudat çıkarılır.Erişkin tavuklarda gözde akıntı vardır.Ölüm boğulmadan olur. Otopside en önemli bulgu hemorajik tacheitistir. Trachea’nın içi kanlı bir eksudatla doludur.Daha hafif formlarda trahyada şiddetli fakat kansız bir yangı vardır.Diğer organlarda anemi tablosu hakimdir.ILT yumurta veriminde de azalmaya sebep olur.

Korunma:
Hastalığa karşı en etkili korunma yöntemi aşılamadır. Aşılama uygulamaları kloakal, follikül ,içme suyu,aerosol,intraokuler yolla yapılabilmektedir. Aşılama ile 15-20 haftalık bir bağışıklık elde edilir.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.

Kanatlılarda Aşılar ve Aşılama Yöntemleri

Hayvanları infeksiyöz hastalıklardan yapay yolla korumak amacıyla kullanılan biyolojik maddelere AŞI denir.
Spesifik immun yanıt oluşturmak için; hayvana kontrollü olarak, uygun doz ve yolla immunojen  erilmesine AŞILAMA denir.

Aşılama Öncesi Dikkat Gerektiren Noktalar

• Sürünün genel sağlık durumu gözden geçirilmelidir.
• Sürü aşı yapılma aşamasında herhangi bir hastalık belirtisi gösteriyor ise aşılanmamalıdır.
• Çevredeki salgın hastalıklar dikkate alınmalıdır.
• Çiftlikteki hijyen ve sevk-idare durumu kontrol edilmelidir.
• Önceden uygulanan aşılar takip edilmelidir.

Tavuklarda Bit Problemi ve Korunma

Tavuk biti, tavuk besleyenlerin neredeyse hepsinin karşılaştığı can sıkıcı bir durumdur. Bu konuda bilinçli hareket ederek bit oluşumunu ve bit mücadelesini ele alacağız. 

Tavuklar üzerinde 3 tip Bit mevcuttur. Baş biti, vücut biti, kanat biti diye yaşadığı bölgeye göre ayırabiliriz. Baş biti çoğaldığı zaman hayvanı öğle rahatsız eder ki hayvan yem yiyemez, uyuyamaz. durgunlaşır, verimi azalır. Kanat biti çok küçüktür. İnce tüyleri yerler. Sarı renkli esmer yeşilimsidir. Fazla rahatsızlık vermezler. En yaygın ve en önemli olanı kırmızı tavuk biti denenidir. Kümeslerde güvercinlerde çok bol görülür. Armut biçiminde, siyah-kırmızı renktedir. Genç hayvanları çok severler. Hayvanı müthiş rahatsız ederler. Kaşındırırlar. Hem de bolca kan emerler. Eğer çok sayıda olurlarsa , genç kanatlıları 8-10 günde öldürürler.

Tavuklarda Vitamin Ve Mineral Yetersizliği

Her canlının vitaminlere ve de mineral maddelere ihtiyacı vardır. Civcivlerin, piliçlerin, tavukların da ihtiyacı vardır. Bu maddeler az alınırsa hastalıklar ortaya çıkıyor. Bu maddeler nelerdir, eksikliğinde hangi bozukluklar olur. Burada bu konuları inceleyeceğiz.

Kanatlılar için İlaç Sözlüğü

Çoğu zaman hayvanlarımız hastalanıyor ama hangi ilacı kullanacağız bilemiyoruz. veya elinizde ilaç var ama hangi hastalığa iyi geliyor bilmiyorsunuz. işte bu sebepten belli başlı ilaçların hangi hastalıkta kullanacağını gösteren bir sözlük hazırladım sizin için, Kısa kısa açıklamalarla.

Bakalım Hangi ilaç ne işe yarıyor !!!

Salmonella

Salmonella pullorum enfeksiyonu kanatlılarda yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden hastalıklardan birisidir. Salmonella pullorum ile enfekte olan damızlık hayvanların yumurtalarından çıkan civcivlere vertikal yol ile bulaşmaktadır. Bu enfeksiyona civcivler duyarlıdır. Aynı zamanda kahverengi yumurtacılar, beyaz olanlara oranla daha duyarlıdır.

Etken Hakkında Bilgi

Enfeksiyonun etkeni Salmonella pullorum adı verilen bir bakteridir. Çok uzun süre kuluçka makinelerinde veya herhangi bir konakçı olmadan dış ortamda yaşayabilmekte ve enfekte etme özelliğini korumaktadır. Tüm dezenfektanlara karşı duyarlıdır. Özellikle fenol türevi dezenfektanlara karşı oldukça duyarlıdır. İntestinal kanal, karaciğer ve böbreğe affinite gösterir.

Bulaşma Nasıl Olur?

Tavuklar ve hindiler Salmonella pullorum’un doğal konakçılarıdır. Özellikle yumurta çıkımından sonraki ilk 48 saat bulaşma açısından oldukça önemlidir. Vertikal bulaşma önem taşır. Bunun dışında horizontal bulaşma ve vektörler aracılığı ile bulaşma da olabilir.

Enfekte olan kanatlı hayvanlar dışkıları ve diğer akıntıları ile ile etkeni saçarlar.

Hastalığın inkübasyon süresi 16 ila 21 gün arasında değişmektedir. Oldukça hızlı bir yayılma gösteren hastalıkta mortalite oranı %90’lara kadar çıkmaktadır. Hastalığı atlatan hayvanlar ömür boyunca taşıyıcı olarak kalırlar.

Rickets (Ca,P ve vit D3 eksikliği)

• Tanım: Rikets kalsiyum/fosfor eksikliği veya dengesizliği ile D3 vitamini eksikliğine bağlı oluşan bir hastalıktır.İnce kemikler ve boncuk görünümünde kaburga ile karakterizedir.

• Hastalığın nedenleri: Yetersiz kalsiyum ve fosforla beslenme ,rasyondaki kalsiyum/fosfor dengesizliği ve D3 vitamini eksikliği temel sebeplerdir.Depoda uzun süre açıkta bırakılan premixlerde ve acımış yağ veya bozuk hayvansal kaynaklı ürün içeren yemlerdeki D3 vitamininin yıkımlanması veya aşırı miktarda sindirilmemiş besinlerin atılması sonucu oluşan beslenme yetersizlikleri hazırlayıcı sebepler arasında sayılabilir.

Koriza

Etken: Etken Haemophilus paragallinarium’dur(Gr.negatif). Dayanıksız olup konakçı dışında kısa sürede ölür.

Bulaşma : Koriza akut seyirli bir üst solunum yolu hastalığıdır.Bulaşma hastalar ve portörler ile olur.Solunum ve sindirim sistemi ile bulaşır.Çoğunlukla kış aylarında çıkar.Hastalık özellikle gençlerde ve yumurtlama dönemindeki hayvanlarda sıkça görülür.

Hastalığın seyri ve semptomlar : Yüzde şişlik ve konjiktivitis (gözlerin kapanması),seröz veya prulent burun akıntısı ile karakterizedir. Yumurtlama döneminde ki tavuklarda verim düşüklüğü ve solunum güçlüğü şekillenir. Erkeklerde sakallarda ödem sıklıkla görülür.Hasta hayvanlarda yem ve su tüketiminde azalma vardır. Mortalite %10 morbidite ise %80 civarındadır.Hastalığın seyri 2 hafta kadardır.Hastalığı atlatanlar 2-3 ay bağışıklık kazanırlar.

Sağıtım ve Korunma : Sülfa-tmp ve enrofloksasin başarı ile kullanılmaktadır. Korunmaya kümesin  dezenfeksiyonuna dikkat edilmekle başlanmalı. Korizaya karşı 2-3 serotip içeren inaktif adjuvanlı aşılar kullanılır.10-20 haftalı hayvanlara deri altı verilince uygun bağışıklık kazanılır.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.

Tavuk Kolerası

Etken: Pastorella multocida’dır.(Gr.negatif)Aerob veya fakültatif anaerob’tur.Kapsül (K) ve somatik O olmak üzere iki antijenik yapıya sahiptir.

Hastalığın seyri : Perakut,akut,septisemik,kronik seyirli,bulaşıcı ve öldürücüdür. Etken sağlam hayvanların yutak,larinks,ve sindirim sistemlerinde fakültatif patojen olarak bulunur.Direnç kırılınca hayvanlar hastalanır.Bakımsız özellikle A vitamini eksikliği olanlar telef olur.

Hastalığın formları ve Semptomlar : Akut ve subakut formda yeşil ishal ile ibik ve sakallarda morarma gibi tipik belirtiler görülür.Mortalite %10-100 arasındadır.Hastalığın kronik formunun 5 değişik şekli vardır.

1- Nezle şekli: Yüz şiş ağız ve burunda akıntı.
2- Otitis şekli: Boyun çarpıklığı ve denge bozukluğu
3- Deri şekli: Sakallarda ödem
4- Artritis şekli: Eklemlerde şişlik ve topallık
5- Peritonitis şekli: Zayıflik ve verim düşüklüğü

Teşhis : Klinik belirtiler,akut ölümlerde post mortem lezyonlar hastalığın teşhisinde önemlidir.Bunun yanında bakteri kültüründe pastöralla multocida aranır.

Tedavi ve korunma :  Sağıtımda sulfa-tmp kombinasyonları ve enrofloksasin endikedir. A vitamini takviyesi yapılır. Korunmak için çok iyi bir dezenfeksiyon gereklidir.Kedi,köpek fare ve yabani hayvanlar kümeslerden uzak tutulmalıdır.Hastalar hemen ayrılmalıdır. Mevsim değişikliklerinde hayvanlara iyi bakılmalıdır. Ticari hindi ve tavuklar aşılanmalıdır.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.

Kanibalizm

Tanım: Kanibalizm ,tavukların ve diğer kanatlıların tüy çekme, baş, boyun, ibik, kloaka, parmak, kanat, kuyruk gibi kısımlarının gagalanması veya yemesi ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Her yaştaki hayvanda görülebilir.

Nedenler: Yumurta verimine yaklaşan yarkalarda kloaka’nın altındaki karın bölgesini gagalama çok görülür. Kloaka gagalamada en önemli hazırlayıcı faktör anüsün prolapsusudur(anüsün dışarı çıkması).Diğer hazırlayıcı nedenler ise; yemlerde fazla miktarda mısır bulunması, kümeste yeterli yemlik ve suluk bulunmaması, hayvanların aç kalmaları, kümeslerin gereğinden fazla aydınlatılması, hayvanların sıkışık olması, Stres, Protein, albümin, kalsiyum ve sülfür kaybı,  beslenme bozuklukları ve ektoparaziter irritasyonlar sayılabilir.

Korunma ve tedavi : Düzenli Vitamin Takviyesi Uygulanmalı. Sıkışık Kümesler rahatlatılmalı, Kaliteli yem seçilmeli. Çözüm alınamazsa, Tavuklara gaga kesim işlemi uygulanmalı.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.

İnfeksiyöz synovitis

Tanım: İnfeksiyöz synovitis; Mycoplasma synoviae(Gr negatif) tarafından oluşturulan ,hindi ve tavuklarda akut ve kronik seyirli ,eklemleri, tendoları ve solunum sistemini etkileyen bir hastalıktır.

• Hastalığın oluşması ve seyir: İnfeksiyöz synovitis de M.synoviae ile beraber E.coli veya staphyloccocus sp’den dolayı gelişen seconder enfeksyonlar da görülebilir.MS genellikle vertikal yolla bulaşır.(MS pozitif damızlık sürülerden elde edilen civcivlere bulaşır). Mortalite %1-10 arasındadır.

• Belirtiler ve teşhis: Enfeksiyon genellikle 4-14 haftalık tavuklarda ve 10-14 haftalık hindilerde görülür. Ancak yetişkin tavuk ve horozlarda da görülmektedir. Topallık ve eklemlerde şişlik oluşur.Ancak hayvanların %10’unda semptoplar görülebilir.MS ayrıca hava keselerini,ovariumları, ve sinüsleri de enfekte edebilir. Otopside kanat ve ayak eklemlerinde gri-beyaz irin görülür.Hava kesesinde Sarı peynirimsi bri tabaka vardır.Teşhis için anaç sürülerde MS taraması yapılır.Kesin teşhis bakteri kültürü ile yapılır.

• Korunma ve tedavi: CRD’de olduğu gibidir.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.

CRD

Etken: Mycoplazma gallisepticum’dur. Mycoplazmalar da hücre duvarı yoktur.


Hastalığın oluşması ve seyir : Her yaştaki hayvanlar duyarlı olmasına rağmen ,özellikle büyüme çağındaki hayvanlar daha çok yakalanırlar. Seconder enfeksiyonlarla beraber olunca daha şiddetli seyrederler.Bulaşma leteral veya vertical olabilmektedir. Leteral bulaşmada hayvanların hastalar ile teması önemlidir.Ayrıca damlacık enfeksiyonu tarzında da bulaşma olabilir. Bu tür bulaşmada kümesteki hayvanların hepsi hastalanır. Beslenme ve havalandırma yetersizliği ,ısıtma noksanlığı , hayvanların sıklığı ve diğer stres faktörleri hayvanları CRD’ye karşı duyarlı hale getirir. CRD pozitif damızlık sürüler hastalığın oluşmasında önemli kaynaklardan biridir. CRD çoğunlukla seconder E.coli gibi enfeksiyonlar la beraber seyreder. Bu da CRD complex olarak adlandırılır.

Ascites Hastalığı

• Tanım: Tavukların, solunum problemleri başta olmak üzere,kötü havalandırma veya genetik yatkınlık gibi birçok faktöre bağlı olan komplex bir hastalığıdır.Karın boşluğunda sıvı birikmesiyle karakterizedir.

• Hastalık oluşturan nedenler: Ascites, akciğerlerin kapasitesinin üzerinde çalışması, enfeksiyon,ortamda aşırı toz ve amonyak varlığı gibi nedenlerle meydana gelir.

Seyir: Akciğer damarlarına kan akışı zayıflar .Buna mukabil kalp tazyik gücünü korumak zorundadır ve karaciğerde kan basıncı yükselerek karın boşluğuna exudat akmaya başlar.Tüm kanatlılar hastalığa karşı duyarlıdır,bununla beraber hızlı gelişen ağır piliçler daha fazla duyarlıdır.

Belirtiler: Ölümler artmıştır.Tavuklar sıvı toplanmasıyla beraber zor nefes alır ve hareket ederler.Karın boşluğu şişmiştir.Genç tavuklarda incelmiş derinin altında sarı sıvı kolayca görülebilir.Otopside akciğerler kanlıdır, hidroperikardiyum vardır, kalpde hipertrofi oluşmuş ve karaciğer büyümüştür.Karın boşluğunda bol sıvı vardır.

• Korunma: Kümeslerde düzgün bir havalandırma tertibatı olmalıdır. Amonyak ve toz kümesten uzak tutulmalıdır.Kümes ısısı normal olmalıdır.Düzgün aşı programı stresi azaltır.Solunum sistemi hastalıkları da geciktirilmeden ilaçla tedavi edimelidir.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.

İç Parazitler

• Kanatlıların paraziter invazyonları, kanatlı üretim sistemlerindeki gelişme ve bakım sürelerinin kısalmasına bağlı olarak eski ekonomik önemlerini kaybetmişlerdir.Fakat damızlık ve ticari yumurtacı sürülerde hala göz ardı edilmemesi gereken sorunlardan biridir.

• Bulaşma: Yuvarlak solucanlar(nematodlar), yumurtalarının oral yolla alınması sonucu bulaşırlar.Tenyalar gelişmelerini tamamlayabilmek için böcek ve sinek gibi ara konakçılara ihtiyaç duyarlar ve bu ara konakçının tavuklar tarafından yenmesi ile hayvanlar infeste olurlar.Tüm kanatlılarda paraziter enfestasyonlar görülebilir. Bir başka sebebi Hijyenik olmayan kümes şartlarıdır.

• Belirtiler ve Lezyonlar : 

• Askaridiazis: Etken askaridia galli’dir.5-10cm boyunda yuvarlak büyük kurtlardır.Enteritis ve dehidrasyon yaygın olarak görülür, bağırsaklarda ki görüntüsü spagettiye benzer. Hayvanlar savruktur.

• Kapillariazis: Etken Capillaria annulata’dır.Aşırı kilo kaybı ve ishal görülür.

• Cestodlar(Tenyalar): Segmentli bir halde bağırsağın üst ve orta kısmında bulunurlar.Yassı, şerit şeklindedirler.Baş kısımları ile barsağa tutunurlar.Kopan bölümlerinin dışkı ile atılmaları esnasında dikkati çekerler.

• Teşhis: Parazitlerin ve yumurtalarının çıplak gözle veya mikroskopta görülmesiyle olur. Ancak şüpheli hayvanın takibi yapılmalı dışkısına anlık olarak bakılmalıdır. Yoksa tavuklar tekrardan dışkıdaki kurtları ve yumurtaları yiyebilirler.  Tavuklarda sürekli ishal, Yüksek yem tüketimine rağmen zayıflama, Yumurta veriminde azalma da belirtiler arasındadır.

 • Tedavi ve Korunma: Ara konakçılarla mücadele önemlidir.Temiz kümeslerin kontamine olmaması için bütün hareketli ekipmanların iyi sanitize edildiğinden emin olmak gerekir.Antiparaziter ilaçların tedavi edici ve koruyucu amaçlı olarak kullanımı uygundur. 2 veya 3 ayda bir antiparazit ilaçları kullanılması önemlidir. Nilverm iç Parazitte iyi sonuçlar veren bir ilaçtır.


Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutmayın.

Marek Hastalığı

Etkeni : Herpesviradae grubuna ait bir virüstür.  Hayvanların iç organlarında tümörler meydana gelir. Bulaşıcıdır, öldürücüdür. Kümesin tozlu havasına karışan mikrop (virüs) hayvanları hasta eder. Virüs bulaşmış ekipman, yem, su, altlık da hastalığı nakleder

Tanım : Hastalık doğal koşullarda sadece tavuklarda görülmektedir. Özellikle gençlerde immun sistemi baskılayıcı (immunsupresif) bir etkiye sahiptir. Hastalık her yaşta görülebilirse de, gençler (10-15) haftalık daha duyarlıdır, 15- 30 haftalık hayvanlarda da görülür. Bacaklarda ve kanatlarda felç meydana gelir. Bu yüzden bacağın biri ileriye, biri geriye doğru uzanır. Kanat düşer, yerine dönemez. Parmaklar bükülür. Boyun çarpılır. Göz donuklaşır, körlük olabilir.

Tanı : Otopside değişik organ ve dokularda değişik büyüklükte lenfoid karakterde tümörlere rastlanılır.Özellikle deride(tüy diplerinde),dalak,karaciğer, akciğer ve üreme organlarında tümoral oluşumlara rastlanır.Siyatik sinirlerin kendileri ve kökleri kalınlaşmıştır ve asimetri söz konusudur.Benzer lezyonlardan dolayı Amerika’da Marek hastalığı Leukosis’in altında incelenir.Kesin tanı için laboratuvar testleri kullanılır. 

Korunma : Tedavisi yoktur. İlaçla tedavi mümkün değil. Hastaları ayırmalı ve imha edilmesi gerekmektedir. Civcivler bir günlük iken Marek aşısı yapılmalıdır. Aşılanmamış civcivleri kümese sokmamak lazımdır. Aşı hastalığı yüzde yüz önlemez. Ancak hastalık çıksa da ölüm pek az olur, hastalık hafif geçer. Civciv aşısından sonra 3-4 haftalık olunca bir aşı daha yapmakta yarar vardır.

Bu içeriği sosyal medyada paylaşmayı unutma.